شرایط تغییر رشته و گرایش در دانشگاه‌ها

  • ناصر کرمی
  • 20 دی 1396
  • دانشگاه و آموزش
  • زمان مطالعه: 6 دقيقه

ممکن است پس از ورود دانشجویان به دانشگاه، اتفاقات گوناگونی رخ دهد که منجر به این تفکر شود که دانشجو می‌تواند در رشته دیگری رشد و پیشرفت بسیار بهتری داشته باشد. این امر، بسیار محتمل و شدنی است و برخی از دانشجویان در ترم‌های اول تحصیلی به این فکر می‌افتند که تغییر رشته دهند.

‌در این مقاله قصد داریم به بررسی شرایط تغییر رشته در دانشگاه بپردازیم.

بررسی آیین‌نامه‌های آموزشی مربوط به تغییر رشته در دانشگاه

بر اساس ماده ۵۸ آیین‌نامه آموزشی منتشر شده توسط وزارت علوم در سال ۱۳۹۳ بیان شده است که دانشجو در دوران تحصیل در مقطع کاردانی و کارشناسی پیوسته از رشته‌ای به رشته دیگری تغییر رشته دهد. بنابراین تغییر رشته فقط محدود به مقطع کاردانی و کارشناسی پیوسته می‌شود و دانشجویان کارشناسی ناپیوسته مجاز به تغییر رشته نیستند. حال این که این تغییر رشته به شرایط دانشجو و موافقت دانشگاه بستگی دارد که در ادامه بیان می‌کنیم.

بیشتر بدانید: نحوه انتخاب واحد در ترم تابستانی دانشگاه‌ها

شرایط دانشجو برای تغییر رشته

در ابتدا دانشجویان عزیز باید داشتن صلاحیت تغییر رشته را بررسی نمایند و پس از برخوردار بودن صلاحیت‌های ذکر شده اقدام به درخواست تغییر رشته نمایند. حال به بررسی این شرایط می‌پردازیم:

  • وجود رشته مورد نظر دانشجو در دانشگاه محل تحصیل
  • موافقت گروه آموزشی مبدا و مقصد و همچنین تایید شورای آموزشی دانشگاه
  • بلامانع بودن ادامه تحصیل دانشجوی متقاضی در رشته پیشین خود از نظر مقررات آموزشی (عدم مشروطی بیش از دو ترم و داشتن حد نساب نمره معدل)
  • گذراندن حداقل یک ششم و حداکثر یک سوم کل واحد‌های رشته پیشین (در برخی از منابع این عدد ۱۲ واحد در دوره کاردانی و ۲۴ واحد در دوره کارشناسی اعلام شده)
  • داشتن شرط معدل ۱۲ به ازای تمام واحد‌های گذرانده شده دانشجو در رشته پیشین
  • بیشتر بودن نمره اکتسابی دانشجو از نمره آخرین فرد پذیرفته شده در آزمون سراسری در گروه آموزشی مقصد. برای تصدیق این نکته نیاز به تاییدیه سازمان سنجش آموزش کشور است. بنابراین باید رتبه دانشجو از آخرین رتبه قبول شده در رشته مقصد بیشتر باشد.
  • امکان ادامه تحصیل دانشجو در رشته و یا گرایش جدید در سنوات باقی‌مانده.

نکته ۱: دانشجو در هر دوره تحصیل تنها یک بار امکان تغییر رشته یا گرایش با رعایت شرایط را دارد.

نکته ۲: دانشجویان در صورتی که در رشته روزانه رشته مقصد نمره کافی را ندارند می‌توانند در نوبت دوم (شبانه) همان رشته مشغول به تحصیل شوند. به عنوان مثال اگر دانشجو قصد تغییر رشته از روزانه کامپیوتر به روزانه مکانیک را دارد و رتبه کافی رشته مکانیک را ندارد، می‌تواند در نوبت دوم (شبانه) مکانیک شانس خود را امتحان کند. در این صورت دانشجو موظف به پرداخت هزینه نوبت دوم را دارد.

نکته ۳: اگر در رشته مقصد، برای ورود دانشجویان مصاحبه و یا ضوابط گزینش وجود داشته است، قبولی دانشجو موکول به احراز شرایط مصاحبه و یا ضوابط گزینش است و دانشجو باید در آنها نیز نمره قبولی بگیرد.

شیوه اقدام دانشجو برای تغییر رشته

همانگونه که در بخش پیشین ذکر شد، اولین قدم برای اقدام به تغییر رشته این است که بررسی شود آیا گروه آموزشی مبدا با درخواست دانشجو موافقت به عمل می‌آورد یا خیر؟ بنابراین اولین گام را باید از درون آموزش دانشکده آغاز نمود. پس از تایید نیز باید با آموزش دانشکده مقصد نیز پرس‌و‌جویی به عمل آید که موافقت آنها نیز درنظر گرفته شود.

اولین گام برای اقدام به تغییر رشته، دریافت موافقت گروه آموزشی مبدا و مقصد می‌باشد.

حال باید بررسی نمود که کدام بخش دانشگاه وظیفه رسیدگی به درخواست‌های تغییر رشته دانشجو را دارد. در مورد تغییر رشته شورای بررسی موارد خاص وظیفه بررسی و تایید صلاحیت درخواست‌های تغییر رشته دانشجویان را دارد. حال اینکه درخواست دانشجو توسط این شورا و با در اختیار داشتن آیین‌نامه‌ها، بررسی و پاسخ داده خواهند شد. بنابراین دانشجویان ابتدا باید درخواست خود را از طریق شورای بررسی موارد خواص پیگیری نمایند. دانشجوی متقاضی باید درخواست خود را به انضمام مدارک لازم حداقل ۶ هفته قبل از آغاز نیمسال تحصیلی جدید به آموزش دانشگاه محل تحصیل ارائه دهد.

دانشجوی متقاضی باید حداقل ۶ هفته قبل از آغاز نیمسال تحصیلی جدید، مدارک خود را به آموزش دانشگاه و شورای بررسی موارد خاص ارائه کند.

همچنین این نکته بسیار مهم است که اگر تعداد واحد‌های دروس پذیرفته نشده به حدی باشد که امکان گذراندن این واحد‌ها در طول مجاز تحصیل (برای کارشناسی ۱۰ ترم تمام) مقدور نباشد، تقاضای تغییر رشته دانشجو توسط شورا رد می‌شود می‌شود. لازم به ذکر است که پس از اینکه دانشگاه با تقاضای تغییر رشته دانشجو موافقت کرد، دانشجو باید در نیمسال بعدی تحصیلی در رشته جدید ثبت نام و انتخاب واحد نماید.

نکته: اگر در حین درخواست تغییر رشته، دانشجوی درخواست انتقالی نیز داده باشد و با درخواست وی موافقت شده باشد، تغییر رشته همراه با انتقالی بلامانع است.

معادل‌سازی دروس گذرانده

بر اساس مصوبه‌های وزارت علوم، دروسی که دانشجو در رشته پیشین خود آنها را گذرانده، در رشته جدید معادل‌سازی می‌گردد. البته بر اساس ماده ۶۷ این نکته حائز اهمیت است که تشخیص این دروس بر عهده گروه آموزشی رشته مقصد می‌باشد. این تشخیص به نمره دانشجو نیز بستگی دارد. به عنوان مثال اگر دانشجو در درسی (به عنوان مثال ریاضی دو) نمره کمتر از ۱۲ کسب کرده، ممکن است گروه آموزشی تشخیص دهد این درس باید مجددا توسط دانشجو اخذ شود.

اگر دروسی توسط گروه آموزشی مقصد پذیرفته شود، نمره این دروس در معدل کل محاسبه می‌گردد، ولی نمرات درس‌های پذیرفته نشده در میانگین معدل نهایی محاسبه نمی‌شود، ولی همچنان در کارنامه دانشجو باقی خواهد ماند.

نکته: اگر میانگین کل واحد‌های پذیرفته نشده کمتر از ۱۲ باشد، با تصمیم شورای آموزشی دانشگاه، ممکن است یک ترم مشروطی در سابقه تحصیلی دانشجو در ترم جدید منظور شود.

در صورت نیاز به راهنمایی سوالات خود را در بخش نظرات مطرح فرمایید.

 ناصر کرمی

ناصر کرمی هستم عضو تیم تحریریه رکیتا. به نویسندگی، مخصوصاً در حوزه آموزش علاقه‌مندم.
هدف ما در رکیتا ایجاد فضایی برای بهبود کیفیت آموزش و ارائه راهکار‌ها و روش‌های جدید آموزشی است.
راه ارتباطی من: naser.karami76@gmail.com
سامانه مدیریت دروس رکیتا | درباره ما | بلاگ‌

دیدگاه‌ها

حمید در سه شنبه، 26 دی 1396

سلام. من دانشجوی ترم سوم پیام نور رشته مدیریت بازرگانی هستم. ۱۸ واحد گذروندم. و معدلم کمتر از ۱۲ شده. دو ترم پیش مشروط شدم و احتمالا ترم سوم هم مشروط میشم. میخوام انتقالی بگیرم به یه دانشگاه پیام نور نزدیک به شهر خودم و همزمان تغییر رشته بدم به مترجمی زبان چون استعدادم رو تو این رشته میبینم. با توجه به معدلم راهی هست که بتونم همزمان با انتقالی رشته هم رو تغییر بدم یا نه؟ لطفا راهنمایم کننین. متشکرم.

ادمین سیستم در شنبه، 30 دی 1396

با سلام. متاسفانه با شرایطی که گفتید خیلی سخت امکان دارد که به شما فرصت تغییر رشته را بدهند. چون دانشگاه مقصد ممکن است با نمرات شما مشکل داشته باشد. با این حال روند قانونی را طی بفرمایید.

حمید در سه شنبه، 26 دی 1396

سلام. من دانشجوی ترم سوم پیام نور رشته مدیریت بازرگانی هستم. ۱۸ واحد گذروندم. و معدلم کمتر از ۱۲ شده. دو ترم پیش مشروط شدم و احتمالا ترم سوم هم مشروط میشم. میخوام انتقالی بگیرم به یه دانشگاه پیام نور نزدیک به شهر خودم و همزمان تغییر رشته بدم به مترجمی زبان چون استعدادم رو تو این رشته میبینم. با توجه به معدلم راهی هست که بتونم همزمان با انتقالی رشته هم رو تغییر بدم یا نه؟ لطفا راهنمایم کننین. متشکرم.

ادمین سیستم در یکشنبه، 01 بهمن 1396

سلام. شما در ابتدا باید شرایط انتقالی را بررسی کنید. به این دلیل که ممکن است دانشگاه مقصد با شرایط شما برای انتقالی موافقت نکند. پس از آن که مستقر شدید می‌توانید برای تغییر رشته نیز اقدام کنید.

Amir در چهار شنبه، 27 دی 1396

سلام خسته نباشین ببخشید من دانشجوی ترم یک شیمی کاربردی دانشگاه آزاد نجف آباد هستم میخواستم ببینم ایا امکان تغییر رشته از شیمی به پزشکی همین دانشگاه هست؟میتوانم این کارا بکنم؟ وچه شرایطی برای من داره اگه میشه؟ خیلی ممنون

ادمین سیستم در یکشنبه، 01 بهمن 1396

با سلام. از آنجا که پزشکی رتبه بالاتری میخواهد، خیر چنین امکانی برای شما وجود ندارد. لطفا مقاله را مجددا مطالعه کنید.

علیرضا در چهار شنبه، 04 بهمن 1396

سلام خسته نباشید من دانشجو ترم 1 کامپیوتردانشگاه غیرانتفایی خیام هستم ومیخام درهمون دانشگاه رشته مکانیک رو بردارم امکانش هس پیوسته ام هستم و درسام رو هم با نمره 12 به بالا پاس کردم

ادمین سیستم در دوشنبه، 09 بهمن 1396

با سلام. شرایط در بلاگ توضیح داده شده است.

امیر در پنجشنبه، 05 بهمن 1396

سلام و خسته نباشید من الان دیپلم برق صنعتی کاردانش دارم میتونم تو کنکور با رتبه خوب تو دانشگاه تغییر رشته بدم و به ادبیات یا علوم تجربی برم

ادمین سیستم در جمعه، 13 بهمن 1396

در ابتدا شما بایستی دروس تخصصی رشته‌های مورد نظر را امتحان دهید و قبول شوید.

رضا در پنجشنبه، 19 بهمن 1396

با سلام و خسته نباشید خدمت دوستان گرامی بنده دیپلم فنی حرفه ای رشته کامپیوتر داشتم که با ادامه تحصیل فوق دیپلم رشته مربوطه رو گرفته وبعد آن تو شرکت خودرو سازی مشغول به کار شدم ولی بخاطر کارم می خواستم رشته تحصیلیمو برای کارشناسی به مهندسی میکانیک سیالات تغییر بدم.... آیا امکانش هست؟ مراحلش چطوری؟

علی در سه شنبه، 24 بهمن 1396

سلام بنده دانشجوی رشته دامپزشکی دانشگاه تهران هستم و ترم یک مرخصی گرفتم و حالا در ترم دو ۱۴ واحد برداشتم با این شرایط میتونم به رشته فیزیوتراپی یا هوشبری همدان تغییر رشته بدم ؟

علیرضا در پنجشنبه، 26 بهمن 1396

سلام . من رشته برق دانشگاه دولتی روزانه قبول شدم .الان ترم ۲ هستم . می خواستم بپرسم میتونم برم رشته صنایع شبانه ( این رشته رو شبانه در کارنامه سبز قبول شدم ) . واینکه اگه بشه باید از رشته برق انصراف بدم که هزینه انصراف رو هم باید پرداخت کنم ؟

رضا در چهار شنبه، 02 اسفند 1396

سلام من دانشجوی رشته معماری دانشگاه رازی کرمانشاه میخاستم رشتمو به مهندسی صنایع دانشگاه صنعتی کرمانشاه تغییر بدم تغییر رشته از یک دانشگاه ملی به یک دانشگاه ملی دیگه توی همون شهر امکان پذیره؟

علیرضا در جمعه، 04 اسفند 1396

با سلام . من دانشجوی ترم 2 مهندسی برق دانشگاه دولتی روزانه هستم . در کار نامه سبز رشته ی مهندسی صنایع شبانه قبول شدم ولی در اولویت پایین تر قرار داشت . می خواستم بپرسم میتونم تغییر رشته بدم از برق روزانه برم صنایع شبانه ؟ و اگر می تونم باید از برق انصراف بدم و هزینه ی انصراف رو هم پرداخت کنم ؟ ممنون میشم پاسخ بدید .

یونس در شنبه، 05 اسفند 1396

سلام وقت بخیر من تو مرحله تکمیل ظرفیت کاردانی به کارشناسی بهمن ماه تو یه موسسه ای ثبت نام کردم تو رشته کارشناسی ناپیوسته تولیدات گیاهی ولی الان دانشگاه میگه چون دانشجو به حد نصاب نرسیده این رشته برگزار نمیشه یعنی فقط من ثبت نام کردم ولی همین دانشگاه تو مقطع کارشناسی ناپیوسته رشته گیاه پزشکی رو داره که هم رشته خودمه فقط گرایشش فرق داره بعد دانشگاه میگه باید صبر کنی نتایج سازمان سنجش بیاد بعد این ترمو برات مرخصی رد کنیم بعد تو تابستون انصراف بدی مجددگیاه پزشکی ثبت نام کنی بنظرتون من چطور تغییر گرایش بدم که این ترمم خراب نشه و بتونم ادامه بدم لطفا اگه میتونید راهنماییم کنید.

am در یکشنبه، 06 اسفند 1396

سلام‌اگر بخوایم تغییر رشته بدیم باید رشته هایی رو انتخاب کنیم که تو کارنامه سبز قبول شدیم یا میشه تغییر گرایش بدیم؟

الی در سه شنبه، 08 اسفند 1396

سلام اگه درخواست تغییر رشته رو قبول کنند و در رشته ی جدید ثبت نام نشود میتوان رشته ی قبلی را ادامه داد؟

ستاره در دوشنبه، 21 اسفند 1396

سلام. دانشجوی ترم اول پزشکی هستم. متعهد به خدمت. در کارنامه سبزم فیزیوتراپی شهر دیگری رو قبول شدم(دانشگاه کنونی من این رشته رو نداره) آیا می تونم تغییر رشته بدم به اون فیزیوتراپی؟

ناصر کرمی در پنجشنبه، 16 فروردین 1397

با سلام. در صورت باقی بودن فرصت بله، شما می‌توانید رشته بعدی را انتخاب نمایید.

ستاره در دوشنبه، 21 اسفند 1396

سلام. دانشجوی ترم اول پزشکی هستم. متعهد به خدمت. در کارنامه سبزم فیزیوتراپی شهر دیگری رو قبول شدم(دانشگاه کنونی من این رشته رو نداره) آیا می تونم تغییر رشته بدم به اون فیزیوتراپی؟

علی در دوشنبه، 28 اسفند 1396

باسلام، آیا تغییر رشته از یکی از رشته های زیرشاخه پزشکی دانشگاه علوم پزشکی یک شهر به رشته علوم قرآنی دانشگاه مذاهب اسلامی شهر دیگر امکان پذیر است؟

ادمین سیستم در پنجشنبه، 16 فروردین 1397

سلام. خیر، امکان‌پذیر نیست.

fatemeh در چهار شنبه، 01 فروردین 1397

سلام خسته نباشین، من ترم۳ کاردانی نرم افزارهستم‌. میخوام بعد گرفتن فوق همین‌ رشته به زبان تغییر رشته بدم آیه امکانش هست وچجوری؟ چه درسایی باید بخونم کنکور کی هست؟ ممنون.

ناصر کرمی در پنجشنبه، 16 فروردین 1397

سلام. درباره کارشناسی ارشد این امکان برای شما وجود داره. برای کاردانی ممکنه باید مجددا شروع به تحصیل کنید در رشته مقصد. سازمان سنجش سالانه رشته‌های شناوری را تعیین می‌کند. رشته شما باید در بین این رشته‌ها وجود داشته باشد.

امیرحسین شاهسون در شنبه، 04 فروردین 1397

ببخشید بنده ترم ۲ خلبانی هستم میخواستم بدونم اگه بنده رشته تعمیر نگهداری همون دانشگاه پذیرفته بشم آیا ترم ۳ حساب میشم و خودم میتونم انتخاب واحد کنم؟

ناصر کرمی در پنجشنبه، 16 فروردین 1397

سلام. شما ترم ۳ حساب خواهید شد. اما برخی از دروس پیشنیاز رشته مقصد را هم باید بگذرانید. در ترم جدید خود شما انتخاب واحد خواهید کرد

لیلا در دوشنبه، 06 فروردین 1397

سلام. من رشته مهندسی نساجی دانشگاه روزانه هستم ۹۲ واحد پاس کردم و حالا میخوام به رشته طراحی لباس غیرانتفاعی یا آزاد انتقالی بگیرم و میخواستم ببینم امکان پذیر هست نه؟

ناصر کرمی در پنجشنبه، 16 فروردین 1397

سلام. خیر متاسفانه چنین امکانی برای رشته‌های انتخابی شما وجود ندارد.

حنانه حقانی در یکشنبه، 12 فروردین 1397

سلام من در کنکور ارشد شرکت کردم و زمان تعین رشته گذشته میخام تغیر رشته بدم قبل از کنکور امکانش هست؟

ناصر کرمی در پنجشنبه، 16 فروردین 1397

سلام خیر متاسفانه. مهلت ویرایش اطلاعات گذشته است.

بهراد صادق زاده در جمعه، 17 فروردین 1397

سلام خسته نباشید من دانشجوی ترم ۲ مهندسی کامپیوتر از دانشگاه دولتی ام میخواستم ببینم که میتونم تغییر رشته به ادبیات بدم؟

ناصر کرمی در چهار شنبه، 29 فروردین 1397

سلام. خیر متاسفانه شرایط شما مطابق با قواعد تغییر رشته نیست.

Pariya rafat در چهار شنبه، 29 فروردین 1397

سلام من دانشجوی رشته علوم سیاسی دانشگاه تهران هستم ۱۷ واحد گذروندم و ترم دو‌هستم رتبم۱۲۵۰در کنکور شد و معدلم ۱۶/۴۵ میخواستم به یکی از رشته های روانشناسی، علوم تربیتی ،مددکاری یا تربیت معلم برم ممکنه؟واینکه باید چیکار کنم؟ممنون

ناصر کرمی در چهار شنبه، 29 فروردین 1397

سلام. باید بررسی کنید رشته‌های مقصد جزو رشته‌هایی هستند که میتونید از رشته مبدا تغییر رشته بدید یا خیر.

Pariya rafat در پنجشنبه، 30 فروردین 1397

میشه لطفاً بگید برااینکه بفهمم این رشته ها رو‌میتونم از رشته مبدا انتخاب کنم چه کاری باید انجام بدم؟

ناصر کرمی در سه شنبه، 04 اردیبهشت 1397

سلام. شما باید به آموزش کل دانشگاه مراجعه کنید. راهنماییتون میکنند.

دانیال در سه شنبه، 04 اردیبهشت 1397

سلام. من الان دانشجو زیست سلولی مولکلی هستم ترم یک ورودی بهمن ۹۶ میخواستم‌ ببینم برای ترم‌ بعد میتونم تغیر رشته بدم ؟ اگر این مشروط بشم و همه دروس رو تک بشم و کلا معدل زیر ۱۰ بگیرم و مشروط بشم با این‌ شرایط و با وجود اینکه ترم‌اول هستم میشه تغیر رشته بدم‌؟ چون‌اصلا از این رشته چیزی نمیفهمم نمراتم‌ اینجوری خواهد شد .

ناصر کرمی در سه شنبه، 04 اردیبهشت 1397

سلام. متاسفانه زمانی که کارنامه سبز را میدادند میتونستید کاری کنید. الان متاسفانه فقط میتونید تغییر رشته یا گرایش بدید، که با وجود این نمرات خیلی سخت هست.به آموزش کل دانشگاه مراجعه کنید.

فاطمه در سه شنبه، 04 اردیبهشت 1397

سلام ببخشید من دانشجوی ترم دوم رشته مددکاری اجتماعی دانشگاه خوارزمی تهرانم میخواستم هم انتقالی بگیرم هم تغییر رشته بدم به رشته ی علوم تربیتی دانشگاه باهنر کرمان آیا امکان پذیر است؟؟؟

ناصر کرمی در سه شنبه، 04 اردیبهشت 1397

سلام. بله این امکان وجود داره. شما باید به دانشگاه مقصد مراجعه کنید و درخواستتون را ارجاع بدید. نتیجه را ابتدا از دانشگاه مقصد بایستی پیگیری کنید.

علیرصا در چهار شنبه، 05 اردیبهشت 1397

ببخشید من میخواسم از رشته گرافیک برم به رشته دامپروری، امسالم کنکوریم، چه کاری انجام بدم !؟؟؟

ادمین سیستم در جمعه، 07 اردیبهشت 1397

سلام. شما باید دروس دوره دبیرستان رشته مورد نظر را پاس کنید.

Leila در دوشنبه، 17 اردیبهشت 1397

با سلام من ترم دو کامپيوتر دانشگاه علمي کاربردي هستم و ميخام برا کارشناسي کنکور معماري سراسري بدم ميشه راهنماييم کنين که کدوم کتابا و کدوم مقطع رو بايد بخونم برا کنکور؟

علی در دوشنبه، 17 اردیبهشت 1397

سلام خسته نباشید... ببخشید امکان تغییر رشته از رشته ی مهندسی شریف به علوم انسانی دانشگاه تهران هست؟

ناصر کرمی در یکشنبه، 20 خرداد 1397

سلام. خیر چنین امکانی وجود ندارد.

دیدگاه خود را به ما منتقل کنید.